Rabindranath Tagore’un “Jana Gana Mana”sı ile Sri Lanka’nın en tarihi kurumlarından biri olan Jaffna Hindu College’ın marşı arasında müzikal bir bağ var mı? İki orijinal kaydı matematik, yapay zeka ve hesaplamalı müzikoloji kullanarak karşılaştıran bir çalışma.
Araştırma makalesi: Keshavan Thiagaraja
B.Sc. (Computer Science, Mathematics and Statistics)
M.Sc. (Information Technology)
E-Commerce Professional
Private AI Model Developer & AI Security Consultant
Helping SMEs and Enterprises Build Secure AI Solutions
Sydney, Australia
Yüz yıllık bir müzik gizemi
Hindistan milli marşı “Jana Gana Mana”, dünya çapında yüz milyonlarca Hintlinin vatanseverliğini ve ulusal kimliğini yansıtan görkemli bir müzik eseridir.
Nobel Ödüllü şair Rabindranath Tagore tarafından bestelenen bu marş, Hindistan’ın tarihinde ve kültüründe eşsiz bir yer tutar.
Ancak bu marş ile Hindistan’a çok yakın olan Sri Lanka’nın kuzeyindeki Jaffna’da on dokuzuncu yüzyılın sonunda kurulan ünlü bir eğitim kurumunun şarkısı arasında müzikal bir benzerlik olabilir mi?
Bu kurum, Jaffna Hindu College’dır (யாழ்ப்பாணம் இந்துக் கல்லூரி).
Bu kolejin şarkısı “Vaazhiya Yaazhnagar Hindu Kalluri”, Hindistan milli marşıyla karşılaştırıldığında ilginç bir soru ortaya çıkıyor.
Bu iki şarkı aynı müzik geleneğinden mi geliyor? Melodileri arasında matematiksel olarak ölçülebilir bir benzerlik var mı? Yoksa şarkılardan biri diğerinin müzikal yapısından etkilenerek mi oluşturuldu?
Bu çalışma, bu soruları duygusal görüşlere değil, bilimsel ve tarihsel kanıtlara dayanarak yanıtlamak amacıyla yürütülmüştür.
1. Hindistan milli marşının tarihi
Hindistan milli marşı “Jana Gana Mana”, Rabindranath Tagore tarafından Bengal dilinde bestelenmiştir.
Şarkı ilk kez 27 Aralık 1911’de Kalküta’da düzenlenen Hindistan Ulusal Kongresi oturumunda seslendirildi.
Hindistan’ın bağımsızlığından sonra, 24 Ocak 1950’de Hindistan Kurucu Meclisi “Jana Gana Mana”yı resmi olarak Hindistan’ın milli marşı olarak kabul etti.
Bu marşın müzikal yapısı Rabindra Sangeet geleneğiyle bağlantılıdır.
Tagore, Hint müzik geleneklerini kendi benzersiz yaratıcılığıyla birleştirerek birçok müzik eseri yarattı.
Bu nedenle, onun müziğinin kökenini ve gelişimini incelemek, Hint müzik tarihinin önemli bir parçasını oluşturur.
2. Jaffna Hindu College’ın tarihi
Jaffna Hindu College, Sri Lanka’nın en ünlü eğitim kurumlarından biridir.
On dokuzuncu yüzyılın sonunda kurulan bu kurum, nesiller boyunca bilim insanları, matematikçiler, doktorlar, mühendisler, eğitimciler ve çeşitli alanlarda uzmanlar yetiştirmiştir.
Kolejin resmi tarihi kayıtlarına göre, marşı Vidwan K. Karthigesu tarafından yazılmıştır.
Bestesi Vidwan C. Arumugam tarafından yapılmıştır.
“Vaazhiya Yaazhnagar Hindu Kalluri” dizeleriyle başlayan bu marş, kolejin kültürel kimliği haline gelmiştir.
Ancak bu çalışma önemli bir tarihsel boşluk tespit etmiştir.
Marşın orijinal melodisinin bestelendiği yılı kesin olarak belirleyen bir belge bugüne kadar bulunamamıştır.
Kolej 1911’den önce kurulmuş olsa da, mevcut marşının da o yıldan önce bestelendiği sonucuna varamayız.
Bu, iki şarkı arasındaki tarihsel bağı incelerken dikkate alınması gereken önemli bir husustur.
3. İki şarkı bilgisayarla karşılaştırıldığında…
Bu çalışma için iki orijinal MPEG kaydı kullanılmıştır.
İlk kayıt Hindistan milli marşı “Jana Gana Mana”dır.
İkinci kayıt Jaffna Hindu College’ın marşıdır.
Bu iki kaydın müzikal özellikleri, Python programlama dili, müzik analiz kütüphanesi Librosa ve Dijital Sinyal İşleme teknikleri kullanılarak karşılaştırıldı.
Çalışmada kaydedilen temel ölçümler:
| Çalışma özelliği | Hindistan milli marşı | Hindu College marşı |
|---|---|---|
| Kayıt süresi | 61,73 saniye | 304,79 saniye |
| Tahmini tempo | 107,7 BPM | 86,1 BPM |
| Analiz örnekleme hızı | 11.025 Hz | 11.025 Hz |
| Perde (pitch) analizi | Yapıldı | Yapıldı |
İki kayıt süre ve tempo bakımından farklılık gösterse de, asıl amaç perde yapılarında benzerlik olup olmadığını incelemekti.
4. Çalışmanın şaşırtıcı matematiksel sonucu
İki şarkının perde yapıları karşılaştırıldığında, belirli müzik segmentleri arasında dikkat çekici bir matematiksel benzerlik bulundu.
Harmonik Chroma Analizi yöntemiyle elde edilen sonuçlara göre, iki şarkının seçilmiş 20 saniyelik müzik segmentleri arasındaki ortalama Chroma benzerliğinin maksimum değeri 0,992 olarak kaydedildi.
Zaman serisi tabanlı Chroma karşılaştırmasında maksimum değer 0,594’tü.
Bu değerler 0 ile 1 arasında bir ölçekte hesaplanır.
0,992 değeri, iki şarkının melodinin yüzde 99,2’sini paylaştığı anlamına gelmez.
Bu ölçüm, yalnızca belirli müzik segmentlerinde kullanılan perde sınıflarının ortalama yapıları arasındaki benzerliği gösterir.
Benzer şekilde, 0,594’lük zamansal benzerlik değeri, iki şarkının melodilerinin özdeş olduğunu kanıtlamaz.
Her iki ölçüm de farklı müzikal özellikleri değerlendirir.
Bu, çalışmanın en önemli bilimsel açıklamasıdır.
5. Benzerlik hangi müzik segmentlerinde bulundu?
Hesaplamalı karşılaştırmada, aşağıdaki müzik segmentleri arasında güçlü bir benzerlik kaydedildi.
| Hindistan milli marşı | Jaffna Hindu College marşı | Benzerlik değeri |
|---|---|---|
| 0:00-0:20 | 0:39-0:59 | 0,594 |
| 0:00-0:20 | 3:57-4:17 | 0,590 |
| 0:05-0:25 | 0:43-1:03 | 0,575 |
| 0:00-0:20 | 0:05-0:25 | 0,574 |
Bu sonuçlar, perdeye dayalı hesaplamalı karşılaştırmadan elde edilmiştir.
Özellikle, Hindistan milli marşının açılış müzik segmenti ile Jaffna Hindu College marşının belirli segmentleri arasında bir benzerlik bulundu.
Yine de, yalnızca buna dayanarak, bu zaman segmentlerinde söylenen ana melodilerin tamamen özdeş olduğu iddia edilemez.
6. İki yarım tonluk transpozisyonla benzerlik neden arttı?
Müzikolojide Transpozisyon adı verilen önemli bir kavram vardır.
Bir şarkının temel melodisini değiştirmeden tonunu değiştirmeye Transpozisyon denir.
Örneğin, bir şarkı erkek sesine uygun bir tonda söylenebilir. Aynı melodi kadın sesi için farklı bir tonda düzenlenebilir.
İki şarkının kayıtları farklı tonlarda olsa bile, temel müzikal yapıları benzerlikler gösterebilir.
Bu çalışmada, iki yarım tonluk transpozisyona izin verilerek daha büyük bir benzerlik elde edildi.
Bu, derinlemesine bir müzikolojik çalışmayı hak eden bir sonuçtur.
Ancak transpozisyondan sonra benzerliğin artması, tek başına bir şarkının diğerinin melodisini taklit ettiği sonucuna varmak için yeterli değildir.
7. Yapay zeka müziğin tarihini keşfedebilir mi?
Günümüzün yapay zeka teknolojileri müzik araştırmaları için yeni olanaklar yaratmıştır.
Music Information Retrieval, Machine Learning, Dijital Sinyal İşleme ve Deep Learning gibi teknolojiler aracılığıyla binlerce müzik eseri arasındaki benzerlikleri incelemek mümkündür.
Özellikle, bir müzik eserinin nota dizileri, ritmik yapıları, müzikal aralıkları ve melodik cümleleri matematiksel olarak analiz edilebilir.
Dynamic Time Warping gibi yöntemler kullanılarak, farklı hızlarda söylenen iki müzik dizisi arasındaki benzerlik de değerlendirilebilir.
Ancak burada önemli bir sınırlama var.
Yapay zeka iki müzik eseri arasındaki benzerlikleri tespit edebilir. Ancak tarihsel kanıtlar olmadan, bu benzerliğin müzikal taklidin sonucu olduğunu kanıtlayamaz.
Bir müzik eserinin başka bir eserin etkisinden doğup doğmadığını bilmek için, bunların kronolojisi, orijinal notasyonu ve tarihsel belgeler gereklidir.
8. Tarihte hala yanıtsız kalan sorular
Bu çalışmanın bir sonraki aşamasında, bazı önemli soruların yanıtlanması gerekecektir.
Vidwan K. Karthigesu, Jaffna Hindu College’ın marşını hangi yıl yazdı?
Vidwan C. Arumugam hangi yıl bestesini yaptı?
Bu marş kolejin ilk yıllıklarında yer alıyor mu?
Eski notasyonları veya orijinal kayıtları korunmuş mu?
Hindistan milli marşı ile Jaffna Hindu College marşı arasında tarihsel bir müzik alışverişi olduğuna dair kanıt var mı?
Ancak bu sorulara kesin yanıtlar bulunduktan sonra, iki şarkı arasındaki tarihsel bağ daha doğru bir şekilde değerlendirilebilir.
9. Bu çalışma neyi kanıtladı? Henüz ne kanıtlanmadı?
Bu çalışmanın sonuçları üç düzeyde anlaşılmalıdır.
Birincisi: matematiksel olarak tespit edilen benzerlik
İki kaydın belirli segmentleri arasında perdeye dayalı benzerlikler kaydedildi.
İkincisi: henüz doğrulanmamış müzikal bağ
İki şarkının ana melodilerinin aynı müzikal yapıyı paylaştığı tam olarak kanıtlanmadı.
Üçüncüsü: kanıtlanmamış tarihsel iddia
Hindistan milli marşının Jaffna Hindu College marşının melodisini taklit ettiğini veya Jaffna Hindu College marşının Hindistan milli marşının melodisini izlediğini söylemek için şu anda yeterli tarihsel kanıt yoktur.
Ayrıca, bu çalışma iki şarkının ana melodilerini ayrı ayrı ayırmamış ve tam bir notasyon karşılaştırması yapmamıştır. İlgisiz diğer şarkılarla karşılaştıran istatistiksel testler de yapılmamıştır.
Bu nedenle, burada sunulan sonuçlar, başlangıç aşamasındaki bir hesaplamalı müzikoloji çalışmasının sonuçları olarak değerlendirilmelidir.
10. Hint müzik araştırmacılarına ve tarihçilere açık davet
Hindistan ve Sri Lanka’da müzikoloji, tarih, matematik ve bilgisayar bilimi alanlarında çalışan araştırmacılar bu soruyu daha geniş kapsamda inceleyebilir.
Özellikle, Rabindranath Tagore’un müzik geleneği uzmanları, Jaffna Hindu College’ın tarihsel belgelerini koruyanlar ve hesaplamalı müzikoloji araştırmacıları birlikte çalışırsa, bu çalışma ilerleyebilir.
İki şarkının ana melodilerini ayrı ayrı ayırmak, notasyonlarını oluşturmak ve tarihsel kanıtlarla karşılaştırmak bir sonraki önemli adımdır.
Bu çalışmanın amacı, herhangi bir ülkenin milli marşını veya herhangi bir eğitim kurumunun itibarını sorgulamak değildir.
Aksine, amacı Güney Asya’nın zengin müzik gelenekleri arasında var olabilecek tarihsel bağlantıları bilimsel olarak incelemektir.
11. Sonuç: Müzikal bir benzerlik bulundu. Ancak tarihsel gerçek henüz ortaya konmadı.
Hindistan milli marşı ile Jaffna Hindu College marşı arasındaki karşılaştırmalı çalışma, bazı ilginç matematiksel sonuçlar ortaya çıkardı.
İki kaydın seçilmiş segmentlerinde perde yapıları arasında ölçülebilir benzerlikler mevcuttur.
Ancak bu benzerliklerin ortak bir müzik geleneğinden mi kaynaklandığını, tesadüf mü olduğunu yoksa tarihsel bir müzikal etkiden mi kaynaklandığını belirlemek için daha fazla araştırma gereklidir.
Mevcut kanıtlar, Hindistan milli marşının Jaffna Hindu College marşının melodisini taklit ettiği iddiasını kanıtlamamaktadır.
Aynı zamanda, bu çalışma iki şarkı arasındaki müzikal benzerliği sistematik olarak incelemek için bir başlangıç noktası sağlar.
Tarihi istediğimiz gibi yazamayız. Ancak bilim, matematik ve teknolojinin yardımıyla tarihte gizli kalan gerçekleri aramaya devam edebiliriz.
Bu çalışmanın temeli budur.
Matematiksel düşünün. Akıllıca mühendislik yapın. Stratejik liderlik edin. Sorumlu inşa edin. Küresel ölçeklendirin. Yapay zeka aracılığıyla gerçek iş değeri yaratın.
#JanaGanaMana #YaalpaanamHinduCollege #NationalAnthem #Musicology #ITImpress
